In Nederland verdwijnen sloten en houtwallen in een alarmerend tempo, wat niet alleen het karakteristieke cultuurlandschap aantast, maar ook de biodiversiteit ernstig bedreigt. Uit recente berichtgeving blijkt dat tussen 2017 en 2024 meer dan 31.000 sloten in agrarisch gebied zijn gedempt, waarvan ongeveer 10.000 illegaal. Ook in Overijssel verdwenen tussen 2012 en 2022 ruim 118.000 bomen en 4.000 houtige landschapselementen zoals struiken en houtwallen.

Deze ontwikkelingen zijn desastreus voor het groenblauwe netwerk dat Nederland door de eeuwen heen heeft gevormd. Slootjes en houtwallen zijn niet slechts decoratieve elementen; zij vormen de ecologische aders van het landschap, bieden leefgebied aan talloze planten en dieren en dragen bij aan het vastleggen van CO2. Het verdwijnen van deze elementen betekent een verlies van cultuurhistorische identiteit en een verzwakking van de natuur.

Het Zuid-Hollands Landschap reageert op deze urgente situatie met een petitie die inmiddels door 15.910 mensen is ondertekend. Deze brede maatschappelijke betrokkenheid onderstreept de noodzaak om sloten en houtwallen te behouden en te beschermen.

Hoewel er vanuit de overheid initiatieven zijn zoals het Aanvalsplan Landschapselementen, waarin wordt gestreefd naar 10 procent groenblauwe dooradering in Nederland, blijft de handhaving op illegale demping en kap achterwege. Dit leidt tot frustratie bij natuur- en landschapsorganisaties die zich inzetten voor herstel en behoud.

De Vereniging Nederlands Cultuurlandschap (VNC) benadrukt dat landschapsherstel wél mogelijk is, zoals blijkt uit recente projecten waarbij in samenwerking met boeren tientallen kilometers nieuwe heggen zijn aangeplant. Deze initiatieven tonen aan dat met publiek-private samenwerking en betrokkenheid van grondeigenaren het landschap kan worden versterkt.

De combinatie van ecologische achteruitgang en grote maatschappelijke betrokkenheid maakt duidelijk dat het behoud van sloten en houtwallen essentieel is voor het Nederlandse cultuurlandschap. Het is van groot belang dat overheden, boeren en natuurorganisaties gezamenlijk optrekken om deze waardevolle landschapselementen te beschermen en te herstellen, voordat het te laat is.

Bronnen:

• Nederlands Cultuurlandschap (https://www.nederlandscultuurlandschap.nl/sloten-en-houtwallen-verdwijnen-op-grote-schaal-wordt-nederland-groenblauw-ontaderd/)
• Zuid-Hollands Landschap (https://www.zuidhollandslandschap.nl/nieuws/al-15-910-handtekeningen-samen-staan-we-op-voor-onze-sloten)