| Profielschets |
Agrarische Natuurfondsen Fryslân
Agrarische Natuurfondsen Fryslân is een fonds dat zich richt op het versterken van natuur en biodiversiteit in het Friese agrarische landschap. Het uitgangspunt is dat natuurwaarden en landbouwpraktijk elkaar kunnen aanvullen: door gericht te investeren in maatregelen op en rond boerenland wordt gewerkt aan behoud en ontwikkeling van landschap, soorten en leefgebieden.
Waar de organisatie voor staat
De organisatie ondersteunt natuurbeheer en natuurontwikkeling die aansluiten bij het agrarische gebruik van het land. Centraal staan maatregelen die passen in het dagelijkse beheer van boeren en grondeigenaren en die bijdragen aan:
- biodiversiteit (zoals kruidenrijke vegetaties, insecten en weidevogels),
- landschappelijke kwaliteit (bijvoorbeeld houtwallen, sloten, erven en perceelranden),
- ecologische verbindingen en water- en bodemkwaliteit waar dit raakt aan natuurdoelen.
Doelgroep
De primaire doelgroep bestaat uit agrariërs, grondeigenaren en beheerders die in Fryslân natuurmaatregelen willen uitvoeren op landbouwgrond of in het agrarisch cultuurlandschap. Indirect is de doelgroep breder: omwonenden, recreanten en iedereen die gebaat is bij een soortenrijk en aantrekkelijk landschap.
Hoe het fonds in de praktijk werkt
Het fonds functioneert als financierings- en ondersteuningsinstrument voor concrete projecten en beheermaatregelen. In de praktijk betekent dit doorgaans:
- het mogelijk maken van (co-)financiering voor aanleg of herstel van landschapselementen,
- het ondersteunen van beheer dat gericht is op natuurwaarden binnen agrarisch gebruik,
- het stimuleren van samenwerking tussen agrariërs en partijen die natuurdoelen nastreven.
Typische activiteiten en projecten
Hoewel de exacte invulling per aanvraag of project verschilt, gaat het bij dit type fonds vaak om maatregelen zoals:
- aanleg en beheer van kruidenrijke randen of percelen,
- verbetering van leefgebied voor soorten die afhankelijk zijn van boerenland (bijv. weidevogels),
- herstel/onderhoud van landschapselementen (zoals houtwallen, singels of poelen),
- natuurvriendelijk sloot- en oeverbeheer, waar passend bij het landschap.
Agrarische Natuurfondsen Fryslân is daarmee een praktijkgericht fonds dat natuurdoelen koppelt aan uitvoerbare maatregelen in het agrarische landschap, met als kern het ondersteunen van beheer en projecten die biodiversiteit en landschapskwaliteit versterken. |
| Jaarverslagen |
Samenvatting Jaarverslag 2024
Stichting Agrarisch Natuurfonds Fryslân (ANF)
Doel en activiteiten
- Behoud en verbetering van het Fries agrarisch cultuurlandschap met focus op:
- Verbeteren weidevogelstand
- Behoud weidevogelparels en cultuurhistorisch grasland
- Verbeteren weidevogelbiotoop
- Ondersteunen agrarisch natuurbeheer
- Beheer van agrarische gronden voor optimale leefomgeving van weidevogels in samenwerking met boeren
- Vier beheerde weidevogelgebieden:
- Gruttoland Wommels (37 ha, bezoekcentrum, excursies, verhuur vogelhutten)
- Gruttoland Tjerkwerd (12 ha greppelland, hoog waterpeil, uniek weidevogelgebied)
- Noordereiland Drachten (beheer in opdracht gemeente)
- De Waard Leeuwarden (beheer en monitoring, samenwerking gemeente Leeuwarden)
- Organisatie van educatie (150 kinderen op excursie in 2024)
- Publieksacties: open dag met 500 bezoekers, donateursconcept (start december 2024, 195 nieuwe donateurs)
- Crowdfunding en adopties van grond ten bate van aankoop en beheer (124.000 m² geadopteerd)
- Samenwerking met provincies, gemeenten, fondsen, vrijwilligers, media en boerenfamilies (zoals Bote de Boer)
Bereikte resultaten / impact
- Broedparen 2024 in Gruttoland Wommels: 84 grutto’s, 1 kievit, 14 tureluurs, 8 scholeksters
- Broedparen 2024 in Gruttoland Tjerkwerd: 43 grutto’s, 22 kieviten, 6 tureluurs, 7 scholeksters
- Beheer Noordereiland en De Waard resulteert in meerdere broedparen van steltlopers
- Succesvolle crowdfunding: volledige aankoop Gruttoland Tjerkwerd afgewerkt in 2024
- Ruim 217 fotografie-arrangementen in vogelhutten Gruttoland Wommels geboekt
- Educatieproject nieuwe jeugdbetrokkenheid
- Film ‘Vogels kun je niet melken’ met Bote de Boer behaalt brede landelijke bekendheid en 10.000 bezoekers
- Donateursconcept binnen enkele weken succesvol uitgerold
- Het jaarlijks broedseizoen kreeg echter een zware tegenslag door roofvogelaanvallen (bruine kiekendief) op kuikens
Financiën
- Saldo baten en lasten 2024: +€289.167 (stijging van €55.240 t.o.v. 2023)
- Eigen vermogen per 31 december 2024: €1.163.511
- Financiële middelen voornamelijk uit adopties, giften, obligaties, subsidies en donaties
- Kostenbesparing door inzet van ruim 39 vrijwilligers en beperkte externe professionele inhuur
- ANF beschikt over een ANBI-status en CBF-keurmerk; jaarrekening gecontroleerd en goedgekeurd
- Transparante financiële verslaggeving via website (balans, staat baten en lasten, accountantsverklaring)
Bestuur en governance
- Bestuur werkt vrijwillig en bestaat uit deskundigen en gepassioneerde weidevogelbeschermers
- Tien bestuursleden en adviseurs, onder wie voorzitter Rendert Algra en bestuursadviseur Helga Aukes (deels professioneel)
- Bestuursvergaderingen maandelijks, geen integriteitszaken in 2024
- Intensieve samenwerking met vrijwilligers (39 actief) en externe professionals
- Transparante en professionele organisatie conform ANBI en CBF-eisen
Opvallende risico’s en aandachtspunten
- Grote kuikensterfte in 2024 door predatie van bruine kiekendief (Cirkus aeruginosus), een niet-bedreigde roofvogel
- Noodzaak tot maatregelen tegen roofvogels om weidevogelbehoud effectief te maken
- Nat en natte weersomstandigheden die sommige activiteiten (zoals parkeren) bemoeilijkten
- Uitbreiding activiteiten vraagt groei in professioneel ingehuurde krachten, met beheersing van kosten als aandachtspunt
Kortom: 2024 was een succesvol maar ook uitdagend jaar voor ANF. Dankzij inzet van vrijwilligers, donateurs en samenwerkingspartners konden belangrijke gebieden worden gekocht, beheerd en zichtbaar gemaakt voor publiek en natuurfotografen. Tegelijkertijd vormen roofvogelpredatie en natuurbalans grote uitdagingen in de bescherming van kwetsbare weidevogels.
|