Samenvatting Jaarverslag LandschappenNL 2019

Doel en activiteiten

• LandschappenNL is een samenwerkingsverband van 20 provinciale landschapsorganisaties, gericht op het bewaken en versterken van landschap, natuur, erfgoed en burgerbetrokkenheid.
• Kernactiviteiten in 2019:
• Beleidsbeïnvloeding en belangenbehartiging rond stikstofproblematiek, landbouwtransitie, Omgevingswet, het nieuwe Gemeenschappelijk Landbouw Beleid (GLB), en klimaat.
• Ondersteuning en samenwerking met boeren, burgers, bestuurders en maatschappelijke organisaties.
• Uitvoering en bijdrage aan projecten zoals Monitor Landschap, Meetnet Agrarisch Cultuurlandschap (MAC), campagne ‘Bomen voor Koeien’, en beheer van boerenlandvogels.
• Lidmaatschap en betrokkenheid bij Europese netwerken (European Environmental Bureau, CivilScape) voor kennisuitwisseling en beleidsinbreng.
• Organisatie van landelijke bijeenkomsten zoals de dag ‘Natuur in het Boerenland’ en het Najaarssymposium.

Bereikte resultaten / impact

• Actieve rol in debatten over landschap in de politiek met onder meer de Tweede Kamer en ministeries.
• Positieve ontwikkeling van de Nationale Omgevingsvisie (NOVI), waarbij landschappelijke kwaliteiten als nationaal belang erkend zijn.
• Voortgang in lobby voor subsidiëring en betere registratie van landschapselementen in het GLB.
• Realisatie van ruim 13.000 boomaanplantingen via ‘Bomen voor Koeien’ campagne (2018-2020).
• Monitoring van boerenlandvogels via de Boerenlandvogelmonitor met circa 9.000 websitebezoeken.
• Georganiseerde kennisuitwisseling en versterking van netwerkvorming tussen betrokken partijen.
• Handhaving van goede samenwerking met grote fondsen (o.a. Postcode Loterij en Prins Bernhard Cultuurfonds).

Financiën

• Geen expliciete financiële cijfers in de aangeleverde tekst.
• Wel vermeld: ontvangst van een “frisse cheque" van de Postcode Loterij als belangrijke inkomstenbron.
• Investeringen in projecten als ‘Bomen voor Koeien’ met financiering via verkoop van certificaten.
• Uitgaven o.a. voor beleidsbeïnvloeding, monitoring, campagnes, en kennisuitwisseling.
• Er is aandacht voor financiële transparantie en verbinding met het Centraal Bureau Fondsenwerving (CBF).

Bestuur en governance

• Raad van Toezicht (RvT) actief met toezicht, impactmeting, grondaankoop en CBF-relatie.
• Aandacht voor governance-vraagstukken, integriteitsverklaring en evaluatie functioneren RvT.
• In 2019 statutair afscheid genomen van twee leden.
• Twee bestuurlijke ontmoetingen georganiseerd met focus op biodiversiteit en landbouwtransitie, met deelname van provinciale bestuurders.
• Bestuur en organisatie ingericht op samenwerking en kennisdeling tussen provinciale organisaties en externe partners.

Risico’s en aandachtspunten

• Aanhoudende stikstofproblematiek die brede maatschappelijke impact heeft en nog geen definitieve oplossing kent.
• Risico’s rond digitale implementatie van de Omgevingswet (DSO), waar gemeenten mogelijk ICT-investeringen niet tijdig kunnen realiseren.
• Toenemende verdozing en verlies van landschapselementen door schaalvergroting, bouwactiviteiten en infrastructuur.
• Voortdurend dalende biodiversiteit ondanks inspanningen (boerenlandvogels).
• Uitdagingen in de landbouwtransitie en mestbeleid, met onzekerheid over derogatie en effect op milieu.
• Noodzaak voor integrale en consistente visie op landschap binnen verschillende overheidslagen.
• Verantwoordelijkheid richting vrijwilligers en toezicht/handhaving, inclusief juridische aspecten (bijv. aansprakelijkheid en BOA's).

Conclusie: LandschappenNL is een breed opererende organisatie die in 2019 volop actief was in beleidsbeïnvloeding, samenwerking en uitvoering van diverse projecten op het snijvlak van landschap, natuur en landbouw. Centraal staan het behoud en de verbetering van landschappelijke kwaliteit en biodiversiteit, gekoppeld aan maatschappelijke uitdagingen zoals stikstof en klimaatverandering. Het samenwerkingsverband staat er financieel en bestuurlijk solide voor, met aandacht voor risico’s rond beleids- en maatschappelijke ontwikkelingen.